BOOST IT

De invloed van online onderwijs op het reisgedrag van studenten

26 augustus 2019 door Digitale Onderwijsondersteuning

In hoeverre kan online onderwijs het reizen van studenten van en naar de hogeschool of universiteit verminderen zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van het onderwijs? Dat onderzoekt Marieke Versteijlen, onderzoeker bij het lectoraat Sustainable Finance and Accounting en docent Informatica bij AI&I in ’s-Hertogenbosch tijdens haar promotieonderzoek.

De reizen die studenten en medewerkers maken naar en van Avans Hogeschool veroorzaken een groot deel van de CO2-voetafdruk van onze hogeschool. "Het reizen van studenten is een gevolg van het onderwijs dat Avans verzorgt en hoort daarom bij de CO2-voetafdruk van Avans", vertelt Marieke. "Daarnaast begint men in onderwijsland steeds meer de voordelen van online onderwijs in te zien, ook bij Avans. Wat zou een combinatie van minder reizen en meer online onderwijs kunnen opleveren?" In dit interview vertelt Marieke over haar deelonderzoek.

Naar school
"Ik heb tussen maart en mei onderzocht welke overwegingen een rol spelen in de keuze van studenten om naar school te komen. Welke meerwaarde heeft het voor hen om op locatie onderwijs te ontvangen? Hoe komen ze naar Avans? Samen met Avans Duurzaam heb ik in 5 focusgroepen met in totaal 28 studenten van verschillende studierichtingen een sessie van anderhalf uur gehouden. Dat deden we in alle Avans-steden."

"Eerst liet ik ze hun reis naar school tekenen. Hoeveel reistijd hebben ze en welke manier van reizen heeft hun voorkeur? Daarna hebben ze de lesactiviteiten hoorcollege, werkcollege/practicum, zelfstudie en samenwerking gewaardeerd met 1 tot 4 sterren. 1 ster betekende: 'voor deze lesactiviteit kom ik nooit naar school'. 4 sterren betekende: 'voor deze lesactiviteit kom ik altijd naar school'. Dit was een goed uitgangspunt voor het gesprek dat daarop volgde."

Manier van reizen
"Naast zaken als betrouwbaarheid, comfort, reistijd en milieu baseren ze hun manier van reizen vooral op de kosten. De meeste studenten komen met het openbaar vervoer, omdat ze gratis kunnen reizen met hun OV-kaart. Dat doen ze zelfs als dat een uur langer duurt dan met de auto. Maar hun keuze heeft ook te maken met de soort lesactiviteit. Zo vertelden sommige studenten dat ze voor een tentamen altijd de auto pakken, omdat ze dat betrouwbaarder vinden dan het OV."

Blended leren
"Hoe divers onze studenten zijn in hun manier van leren, kwam duidelijk naar voren bij de overwegingen om naar school te komen. Ze willen graag keuzemogelijkheden hebben. Dit kwam het duidelijkst naar voren bij het praten over hoorcolleges. Kennisoverdracht vinden ze allemaal belangrijk, maar de ene student heeft veel aan een hoorcollege en een andere helemaal niet. Als aanvulling of vervanging zouden ze graag de mogelijkheid hebben om zo’n hoorcollege ook online te bekijken. Zodat ze nog eens kunnen terugspoelen, terwijl ze aantekeningen maken. Ze verwonderen zich erover dat Avans dit nog weinig gebruikt."

"Mijn eerste tip aan collega's is dan ook: maak gebruik van blended leren om ál onze studenten te bedienen. Verbind online onderwijs met onderwijs op locatie. Dat kan een online college zijn, maar bijvoorbeeld ook het klaarzetten van een filmpje voordat ze naar een werkcollege komen. Maak van tevoren een pedagogisch verantwoord ontwerp, waarbij face-to-face en online onderwijs elkaar aanvullen. Een instructie als 'lees deze 3 artikelen op Blackboard' is niet stimulerend. Ontwerp het op zo'n manier, dat studenten er graag mee bezig zijn en het nut ervan inzien. En misschien wel het belangrijkste: geef gelegenheid tot vragen stellen en zorg voor feedback op gemaakt werk. Daar legden studenten vaak de nadruk op."

Efficiënter roosteren
"Daarnaast blijkt er nog veel te winnen in de roostering. Efficiënter roosteren zou kunnen zorgen voor een betere opkomst, waardoor studenten beter presteren. Bijna 70 procent van de hbo-studenten woont in een andere stad dan waar ze studeren. Hun reistijd is vaak 1 uur heen en 1 uur terug, en soms nog meer. Studenten zijn selectief in waarom ze naar school komen. Is er maar 1 lesactiviteit, dan moet die wel een flinke meerwaarde hebben om een paar uur te reizen, zoals een verplichte les, moeilijk vak of goede docent."

"Het komt ook voor dat er 2 of 3 lessen midden op de dag plaatsvinden of dat er lessen zijn na 16.00 uur. Dat vinden studenten niet fijn. Ze willen hun dag efficiënt kunnen indelen. Als ik het zo hoor van studenten, houden we daar bij de roostering nog te weinig rekening mee."

Meedoen
De uitkomsten van dit deelonderzoek wil Marieke het komende half jaar verifiëren met een enquête onder zo veel mogelijk andere Avansstudenten. Daarna zal ze een artikel schrijven, dat we via BOOST IT zullen delen. Daarnaast wil ze met een multidisciplinair team een ontwerp maken voor een onderwijseenheid en deze testen. Wil je meedoen, mail dan naar mbc.versteijlen@avans.nl.

Meer lezen 
In 2016 heeft Marieke een artikel gepubliceerd over haar eerste verkennend onderzoek met de titel: 'Pros and cons of online education as a measure to reduce carbon emissions in higher education in the Netherlands'.  

Meer lezen over Marieke Versteijlen op de pagina van het Expertisecentrum Sustainable Business.

Laatst bijgewerkt op 26 augustus 2019.
Nieuwsbrief of idee?

Wil je de nieuwsbrief ontvangen of heb je een idee hoe we het onderwijs en bedrijfsvoering nog beter kunnen faciliteren?

Mail ons

Online magazine

In dit magazine lees en zie je hoe we binnen Avans nu al bewegen en experimenteren richting het onderwijs van de toekomst.

Lees hier

Versnellingsplan onderwijsinnovatie met ICT
Nieuws